Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
5 / 2 / 2023

Έτυχε να διαβάσω αυτό το άρθρο και διαπίστωσα, γι’ακόμα μια φορά, πόσο με εκπλήσσουν κάποιες νοοτροπίες και ιδέες που κυκλοφορούν τελευταία.

Μια διευκρίνιση, όμως, πρώτα: Δεν βάζω το παραπάνω link για να στοχοποιήσω το άρθρο ή την αρθρογράφο. Αν μη τι άλλο, πηγαίνω συχνά σ’αυτό τον ιστότοπο και βρίσκω πράγματα που πιστεύω ότι έχουν ενδιαφέρον, και αρκετά τα έχω συμπεριλάβει κατά καιρούς και στις Επιλογές μου. Απλώς αναφέρω το συγκεκριμένο άρθρο γιατί μου έδωσε αφορμή να (ξανα)σκεφτώ αυτό το θέμα. Έχω δει πολλές τέτοιες νοοτροπίες, και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, από την «αντιδραστική» παράταξη, η οποία είναι αντιδραστική, εκτός των άλλων, και ως προς την «αριστερή κυριαρχία» που υπάρχει τελευταία στον κόσμο και στο ότι μας έχουν πνίξει οι «πούστηδες» (και καλά).

Εγώ αμφιβάλλω ότι κάποια από αυτά έχουν στέρεα βάση και άλλα τα θεωρώ μάλλον υπερβολικά, και από τις δύο πλευρές. Για παράδειγμα, δεν μου αρέσει αυτό που συμβαίνει τελευταία με την ακραία επίδειξη των γκέι. Όταν δίνεται σε κάποιον ομοφυλόφιλο ένα υψηλό πολιτικό αξίωμα κυρίως επειδή είναι γκέι ώστε να επιδειχτεί στα μεγάλα ΜΜΕ ντυμένος σαν καραγκιόζης (και φερόμενος ως καραγκιόζης κι ορισμένες φορές), αυτό δεν νομίζω πως ενισχύει τη θέση των ΛΟΑΤΚΙ, αλλά μόνο ότι προκαλεί αντιδράσεις και δημιουργεί εντυπώσεις – κακές συνήθως. (Πώς θα σας φαινόταν αν μια γυναίκα ντυνόταν έτσι ενώ είχε υψηλό πολιτικό αξίωμα; Όλοι θα την κατέκριναν τότε. Το ίδιο και έναν άντρα, φυσικά. Γιατί; Δεν είναι αυτό ρατσισμός; Έχουμε δύο μέτρα και δύο σταθμά τώρα; Μήπως είναι υποκρισία το όλο θέμα; Εδώ ακόμα δεν έχουμε λύσει τα περί της ισότητας της γυναίκας...) Μάλιστα, μου μοιάζει σαν να γίνεται εσκεμμένα προκειμένου να προκληθούν αυτές οι αντιδράσεις και να δημιουργηθούν ακραίες τάσεις, αμφότερα (αριστερά και δεξιά), μες στην κοινωνία.

(Όπως ξέρετε όσοι με διαβάζετε καιρό, εμένα οι αριστεροί με νομίζουν για δεξιό, και οι δεξιοί για αριστερό.)

Διαβάζοντας το άρθρο που αναφέρω παραπάνω, μου φάνηκε σαν ακόμα μια εκδήλωση αυτού του φαινομένου. Αλλά και τέτοιο να μην είναι, πάλι με εκπλήσσουν κάποια πράγματα, αν και συμφωνώ σε ένα: ότι η κομουνιστική θεωρία εφαρμόστηκε λάθος σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις. Αλλιώς ήταν η θεωρία, αλλιώς η πράξη. Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις, όμως, νομίζω ότι πιθανώς να είχαν παρεισφρήσει και διάφορα παρασιτικά στοιχεία – δηλαδή, εχθρικοί πράκτορες – που παρίσταναν τους «συντρόφους» απλά και μόνο για να οδηγήσουν την όλη κατάσταση σε ακρότητες και να δυσφημίσουν τα κινήματα ή τις οργανώσεις, και εν τέλει να τα διαλύσουν ή να τα κάνουν να διαλυθούν από μόνα τους.

Διότι, ως θεωρίες, δεν μου φαίνονται και τόσο κακές.

Αντιθέτως, ο θεσμός της οικογένειας δεν ήταν, και δεν είναι, πάντα κάτι το καλό ή το θετικό. Και το να προσποιείσαι πως είναι, εμένα μου φαίνεται ως υποκρισία ή προπαγάνδα. Σκεφτείτε μόνο σε πόσες περιπτώσεις η οικογένεια καταπιέζει τα μέλη της. Και δεν μιλάω μόνο για τις γυναίκες, αλλά και για τους άντρες. Τους πάντες καταπιέζει η οικογένεια. Και ειδικά τα παιδιά. Γιατί προσπαθεί να τους υποχρεώσει να προσαρμοστούν σε συγκεκριμένα μοτίβα ζωής.

Συνήθως.

Υπάρχουν και περιπτώσεις που δεν συμβαίνει αυτό, που έχουμε καλές οικογένειες που σέβονται ο ένας τον άλλο και δεν έχουν προβλήματα αναμεταξύ τους (ή έχουν ελάχιστα προβλήματα). Αυτό, όμως, δεν μπορείς να πεις ότι είναι κάτι που ισχύει γενικά. Είναι σαν να λες ότι η βασιλεία είναι το σωστότερο πολίτευμα επειδή έτυχε να υπάρχουν πέντε, δέκα βασιλιάδες που ήταν πραγματικά καλοί, δίκαιοι, και σωστοί για τον λαό τους. (Τι είναι, αριστεροί, διαφωνείτε; Ναι, υπήρχαν και βασιλιάδες που ήταν καλύτεροι από δημοκρατίες κατά περίσταση. Αλλά βέβαια αυτός δεν ήταν ο κανόνας... Κατά τα άλλα, τώρα έχετε Μητσοτάκη που είναι δημοκρατικά εκλεγμένος...)

Βλέπεις, λοιπόν, τώρα ανθρώπους που ισχυρίζονται πως τους ενδιαφέρει η ελευθερία και η ανεξαρτησία, αλλά σου λένε ότι ο θεσμός της οικογένειας είναι απόλυτα σωστός... ενώ όλοι ξέρουμε ότι δεν είναι, και ότι έχει πολλά προβλήματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι προσωπικά δεν θα ήθελα να υπάρχουν οικογένειες αλλά τα παιδιά να τα αναλαμβάνει το Κράτος. Αυτό, αν μη τι άλλο, θα ήταν χειρότερο. Όμως είναι υποκρισία και το να παρουσιάζεις την οικογένεια ως απόλυτα ορθή δομή, ύστερα από τόσα και τόσα που έχουμε δει να συμβαίνουν μέσα σε οικογένειες.

Εξάλλου, τα περισσότερα «ψυχολογικά προβλήματα» (όπως είθισται να είναι της μόδας να λέγονται) δημιουργούνται στα παιδιά μέσα από την οικογένεια. Και τα άλλα μισά τούς δημιουργούνται από το σχολείο. Και μετά βγαίνουν στην κοινωνία μισοί άνθρωποι, ή άνθρωποι «με τα κουμπάκια τους», εύκολα ελεγχόμενοι αν ξέρεις ποια είναι αυτά τα «κουμπάκια».

Μη μας λέτε, λοιπόν, ότι είναι σωστοί αυτοί οι κοινωνικοί θεσμοί. Γιατί δεν είναι. Είναι βαθιά προβληματικοί, και θα έπρεπε κάπως να βελτιωθούν (αν και, πραγματικά, δεν ξέρω πώς).

Το άλλο που με εκπλήσσει είναι ότι ορισμένες ερωτικές συμπεριφορές θεωρούνται από κάποιους «ανήθικες». Πώς είναι δυνατόν ορισμένοι να θεωρούν τους εαυτούς τους ελεύθερους και συγχρόνως να θεωρούν κάποιες ερωτικές συμπεριφορές ανήθικες. Πραγματικά, δεν μπορεί να το χωρέσει το μυαλό μου. Μόνο μία ανήθικη ερωτική συμπεριφορά υπάρχει – και είναι αμφίβολο αν είναι καν ερωτική – ο βιασμός: όταν κάνεις κάτι επάνω στον άλλο χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Αυτοί που πιστεύουν ότι κάποιες σεξουαλικές συμπεριφορές δεν είναι σωστές, ποιες πιστεύουν ότι είναι οι σωστές; Μόνο η ιεραποστολική στάση; Θέλουν να φτάσουν το σεξ σε τέτοιο επίπεδο βαρεμάρας που να εξομοιωθεί με το κατούρημα; Τι σκοπό έχουν; Αληθινά απορώ.

Και θα σας πω το εξής απλό παράδειγμα – και όσοι πιστεύουν ότι σοκάρονται εύκολα ας πηδήξουν (συγνώμη για το λογοπαίγνιο) την επόμενη παράγραφο κι ας πάνε παρακάτω.

Έστω ότι μια γυναίκα μπορεί να φτάσει σε οργασμό μόνο όταν της τσιμπάνε το στήθος. Αν αυτή η συμπεριφορά θεωρείται ανήθικη, επειδή δεν είναι «κανονικό» σεξ, θα πρέπει αυτή η γυναίκα να είναι καταδικασμένη να μην έχει οργασμό; Ή θα πρέπει σώνει και καλά να αλλάξει κάπως τον εαυτό της με δεν ξέρω κι εγώ τι ψυχοαλλοιωτικό τρόπο; Θα πρέπει κάποιος να της λέει ότι «θα την κάψει ο Θεός»; Ή θα πρέπει η κοινωνία να την κατακρίνει; Δεν μου φαίνονται σωστά αυτά τα πράγματα. Για την ακρίβεια, μου φαίνονται τελείως ηλίθια.

Αν κάποιος κάνει κάτι ερωτικό μόνος του, ή με τον σύντροφό του, ή με περισσότερους από έναν συντρόφους, μέσα σ’ένα δωμάτιο, και είναι όλοι σύμφωνοι και περνάνε καλά, ποιο πρόβλημα μπορεί να υπάρχει; Ποιον ενοχλούν; Κανέναν, προφανώς, γιατί βρίσκονται σε ιδιωτικό χώρο και κανείς δεν καταπιέζεται.

Πώς μπορείς να λες ότι είσαι ελεύθερος άνθρωπος και να διαφωνείς μ’αυτό; Αδυνατώ να το καταλάβω.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]